یکی از شاخههای نظری در دوره متوسطه، رشته انسانی است. دانشآموزان این رشته با مفاهیم ادبیات فارسی، فلسفه، منطق و مسائل اجتماعی و … آشنا میشوند و برای ورود به دانشگاه و ادامه تحصیل در رشتههای مورد علاقه خود، باید در کنکور انسانی شرکت کنند. این آزمون هر سال توسط سازمان سنجش برگزار میشود و تعداد زیادی از داوطلبان برای کسب رتبه قبولی و پذیرش در رشتههای دانشگاهی مدنظر خود با یکدیگر رقابت میکنند.
موفقیت در کنکور انسانی تنها با مطالعه پراکنده کتابهای درسی حاصل نمیشود؛ بلکه نیازمند استفاده از منابع به روز و برنامهریزی دقیق است. برای داشتن یک برنامهریزی مؤثر، داوطلبان باید با ساختار کنکور و آخرین تغییرات آن آشنا باشند. به همین دلیل، در این مقاله قصد داریم کنکور انسانی را بهطور کامل معرفی کرده و آخرین تغییرات آن را بررسی کنیم تا داوطلبان با شناخت دقیق و کامل، برای شرکت در این آزمون آماده شوند.
دروس کنکور انسانی
کنکور انسانی شامل مجموعهای از دروس تخصصی و عمومی است که هر کدام نقش مهمی در مسیر تحصیلی و موفقیت داوطلبان در کنکور دارند.
دروس عمومی رشته انسانی
این دروس در تمام گروههای آزمایشی مشترک هستند و در محاسبه نمره نهایی کنکور انسانی اهمیت بالایی دارند. درس های عمومی رشته انسانی شامل دروس زیر است:
- ادبیات فارسی
- دین و زندگی
- زبان انگلیسی
دروس تخصصی رشته انسانی
این دروس ویژه گروه انسانی است و داوطلبان برای موفقیت در کنکور باید بر آنها تسلط کاملی داشته باشند. این دروس عبارت اند از:
- علوم و فنون
- زبان عربی
- روانشناسی
- ریاضی و آمار انسانی
- اقتصاد
- علوم اجتماعی (جامعه شناسی)
- فلسفه
- منطق
- تاریخ
- جغرافیا
آخرین تغییرات کنکور انسانی
یکی از مهمترین تغییرات کنکور انسانی در سالهای اخیر، افزایش تأثیر سوابق تحصیلی داوطلبان بر رتبه نهایی است. این سهم از سال ۱۴۰۱ بهتدریج افزایش یافته و در حال حاضر به ۶۰ درصد رسیده است، در حالی که ۴۰ درصد باقیمانده به نتایج آزمون سراسری اختصاص دارد. این تغییر باعث شده است که اهمیت عملکرد داوطلبان در امتحانات نهایی نسبت به گذشته بیشتر شود و موفقیت در آن ها نقش تعیینکنندهای در نتیجه نهایی کنکور داشته باشد.
از دیگر تغییرات مهم میتوان به حذف دروس عمومی از کنکور سراسری انسانی و همچنین حذف زیرگروهها اشاره کرد. با حذف زیرگروهها، ضرایب دروس برای تمام رشتههای انسانی یکسان شده است و همین امر سبب شده تا داوطلبان برای موفقیت، توجه و تمرکز بیشتری به مطالعهی تمام دروس تخصصی رشته انسانی داشته باشند.
سوابق تحصیلی در کنکور انسانی
تاثیر معدل یا همان سوابق تحصیلی، به نمرات امتحانات نهایی پایههای متوسطه دوم گفته میشود که در نتیجه نهایی کنکور انسانی نقش مستقیم دارند. به بیان سادهتر، نمرات این دروس میتوانند تأثیر مثبت یا منفی بر رتبه نهایی داوطلبان داشته باشند.
در سالهای گذشته، امتحانات نهایی تنها شامل دروس پایه دوازدهم بود، اما با افزایش میزان تاثیر معدل، نحوه برگزاری امتحانات نهایی و دروس مشمول سوابق تحصیلی چندین بار تغییر کرده است. به عنوان مثال، در یکی از سال ها پایه های دهم و یازدهم نیز مشمول سوابق تحصیلی شدند و در سال دیگر تصمیم بر این شد که فقط دروس پایه های یازدهم و دوازدهم در سوابق تحصیلی لحاظ شوند.
در ادامه، بر اساس آخرین مصوبه و با توجه به سال برگزاری کنکور، دروس مشمول سوابق تحصیلی را معرفی کرده و سپس نحوه محاسبه تاثیر معدل در کنکور انسانی را توضیح خواهیم داد.
سوابق تحصیلی در کنکور انسانی 1405
سوابق تحصیلی در کنکور انسانی ۱۴۰۵ شامل تمامی دروس پایه دوازدهم و ۶ درس از پایه یازدهم است. ۶ درس عبارتند از:
- ادبیات عمومی
- زبان عربی
- انگلیسی
- دین و زندگی
- جامعه شناسی
- تاریخ
سوابق تحصیلی در کنکور انسانی 1406
طبق آخرین تغییرات اعلام شده از سوی سازمان سنجش، در سال ۱۴۰۵ تمام دروس پایه یازدهم به صورت نهایی برگزار خواهند شد. بنابراین، تاثیر معدل کنکور انسانی ۱۴۰۶ شامل تمام دروس پایه یازدهم و دوازدهم خواهد بود.
نحوه محاسبه سوابق تحصیلی در نظام جدید
تاثیر معدل داوطلبان نظام ۳-۳-۶ در کنکور ۱۴۰۵ و کنکور ۱۴۰۶ به صورت زیر محاسبه می شود:
تاثیر معدل در کنکور انسانی 1405
- ۱۷٪ پایه یازدهم
- ۴۳٪ پایه دوازدهم
تاثیر معدل در کنکور انسانی 1406
- 20 درصد پایه یازدهم
- 40 درصد پایه دوازدهم
تاثیر معدل برای دارندگان مدرک دیپلم قبل از سال ۱۳۸۴
این دسته از داوطلبان باید برای ایجاد سوابق تحصیلی اقدام کنند. براساس سال شرکت در کنکور، باید تمام دروس پایه دوازدهم و ۶ درس پایه یازدهم یا تمام دروس پایه یازدهم را ایجاد نمایند و نحوه محاسبه سوابق تحصیلی آن ها همانند داوطلبان نظام جدید است.
تاثیر معدل برای دارندگان مدرک دیپلم پس از سال ۱۳۸۴
این گروه از داوطلبان که به آنها نظام آموزشی سالی واحدی نیز گفته میشود، تنها باید ۶ درس یا تمام دروس پایه یازدهم مربوط به سال شرکت در کنکور را ایجاد کنند. نحوه محاسبه سوابق تحصیلی این گروه به صورت زیر است:
تاثیر معدل در کنکور انسانی 1405
- پایه یازدهم: ۱۷٪
- دیپلم: ۳۲.۲۵٪
- پیشدانشگاهی: ۱۰.۷۵٪
تاثیر معدل در کنکور انسانی 1406
- پایه یازدهم: 20 درصد
- مدرک دیپلم: 30 درصد
- مدرک پیش دانشگاهی: 10 درصد
ترمیم معدل در کنکور انسانی
آزمون های ترمیم معدل به داوطلبان این امکان را میدهد که نمرات امتحانات نهایی خود را بهبود ببخشند و در نتیجه تاثیر مثبتتری بر رتبه نهایی کنکور انسانی داشته باشند. این فرآیند به تمام داوطلبان نظام قدیم و نظام اجازه می دهد که در صورت تمایل، دروس پایه دوازدهم و پایه یازدهم مشمول سوابق تحصیلی شرکت کرده و نمرات جدید جایگزین نمرات قبلی شود. همچنین، داوطلبان نظام قدیم یا تغییر رشتهای نیز میتوانند سوابق تحصیلی خود را از طریق شرکت در آزمون ترمیم معدل ایجاد کنند.
لازم به ذکر است که ترمیم معدل تنها در امتحانات نهایی برگزار میشود و سایر امتحانات شامل این فرآیند نمیشوند.
تاثیر دروس عمومی در کنکور انسانی
همانطور که در بالا اشاره شد، دروس عمومی از آزمون سراسری حذف شدهاند. با این حال، این دروس هنوز نقش مهمی در سوابق تحصیلی دارند و ۳۰ درصد از سهم ۶۰ درصد تاثیر معدل به آنها اختصاص یافته است. بنابراین، حتی با حذف شدن دروس عمومی کنکور، تسلط بر آن ها همچنان برای موفقیت داوطلبان در کنکور اهمیت دارند.
آیا دانش آموزان رشته های دیگر هم می توانند در کنکور انسانی شرکت کنند؟
کنکور انسانی تنها محدود به دانشآموزان رشته انسانی نیست و داوطلبان سایر رشتهها نیز میتوانند در این آزمون شرکت کنند. البته ضریب دروس و سهم سوابق تحصیلی بر اساس ضرایب و تاثیر معدل رشته انسانی محاسبه میشود. بنابراین، داوطلبان سایر رشتهها باید سوابق تحصیلی ویژه دروس اختصاصی انسانی را ایجاد کنند.
سوالات کنکور رشته انسانی
سوالات دروس تخصصی کنکور انسانی در دو دفترچه تنظیم می شوند. مجموع سوالات کنکور انسانی شامل 160 تست با مدت زمان پاسخگویی 160 دقیقه می باشد.
| شماره ی دفترچه | نام درس | تعداد تست ها | زمان پاسخگویی |
| دفترچه ی اول | ریاضی | 20 تست | 30 دقیقه |
| زبان و ادبیات فارسی(علوم و فنون) | 30 تست | 30 دقیقه | |
| علوم اجتماعی(جامعه شناسی) | 15 تست | 25 دقیقه | |
| روانشناسی | 15 تست | ||
| دفترچه ی دوم | زبان عربی | 20 تست | 20 دقیقه |
| تاریخ | 13 تست | 20 دقیقه | |
| جغرافیا | 12 تست | ||
| فلسفه و منطق | 20 تست | 20 دقیقه | |
| اقتصاد | 15 تست | 15 دقیقه |
بودجه بندی کنکور انسانی
سوالات کنکور انسانی از دروس تخصصی سه پایه دهم، یازدهم و دوازدهم طراحی میشوند. بر اساس بررسیهای سوالات کنکور انسانی سال های گذشته، درصد سوالات از هر پایه به صورت زیر است:
| پایه | درسهای تخصصی رشته انسانی | درصد سوالات |
| دهم | ریاضی، علوم و فنون، تاریخ، جغرافیا، عربی، جامعه شناسی، منطق، اقتصاد | 20 الی 25 درصد |
| یازدهم | ریاضی، علوم و فنون، تاریخ، جغرافیا، عربی، جامعه شناسی، فلسفه، روانشناسی | 25 الی 30 درصد |
| دوازدهم | ریاضی، علوم و فنون، تاریخ، جغرافیا، عربی، جامعه شناسی، فلسفه | 40 الی 50 درصد |
ضرایب دروس کنکور انسانی
هر درس در کنکور ضریب خاص خود را دارد که میزان تأثیر آن در رتبه نهایی را مشخص میکند. همچنین، در بخش سوابق تحصیلی نیز هر درس ضریب مخصوص به خود را دارد. در جدول زیر می توانید ضریب درس های تخصصی در کنکور را مشاهده کنید:
| نام درس | ضریب |
| ریاضی | 6 |
| زبان و ادبیات فارسی(علوم و فنون) | 8 |
| علوم اجتماعی(جامعه شناسی) | 5 |
| روانشناسی | 2 |
| زبان عربی | 5 |
| تاریخ | 5 |
| جغرافیا | |
| فلسفه و منطق | 5 |
| اقتصاد | 2 |
رشته های دانشگاهی کنکور انسانی
رشتههای دانشگاهی مرتبط با گروه انسانی متنوع هستند و داوطلبان میتوانند بر اساس علاقه و هدف خود در یکی از رشتههای آن ادامه تحصیل دهند. برخی از پرطرفدارترین رشته های انسانی عبارت اند از:
- حقوق
- روانشناسی
- علوم تربیتی
- مدیریت
- حسابداری
- علوم اجتماعی
- فلسفه و کلام اسلامی
- اقتصاد
- علوم سیاسی
رشته های بدون کنکور انسانی
علاوه بر کنکور انسانی، داوطلبان میتوانند در برخی رشتههای بدون شرکت در کنکور انسانی در دانشگاه نیز ادامه تحصیل دهند. پذیرش در این رشته ها بر اساس سوابق تحصیلی انجام میگیرد. در ادامه، برخی از رشته ها بدون کنکور در دانشگاه آزاد و دانشگاه دولتی مشاهده کنید.
رشته های بدون کنکور انسانی دانشگاه دولتی
- علوم تربیتی (گرایش آموزش ابتدایی)
- حسابداری
- مدیریت دولتی
- علوم اجتماعی
رشته های بدون کنکور انسانی دانشگاه آزاد
- مدیریت بازرگانی
- حسابداری
- علوم اجتماعی
- علوم تربیتی
زمان ثبت نام کنکور رشته انسانی
بر اساس اطلاعیه سازمان سنجش، ثبتنام کنکور انسانی ۱۴۰۵ از تاریخ ۱۸ تا ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ می باشد. داوطلبان در این بازه زمانی میتوانند با مراجعه به سایت رسمی سازمان sanjesh.org اقدام ثبت نام کنند.
تاریخ برگزاری کنکور رشته انسانی
آزمون سراسری انسانی در کنکور ۱۴۰۵ در روز پنجشنبه ۱۱ تیر ماه ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد. برخلاف چند سال بیش کنکور در دو نوبت برگزار می شد، از سال 1405 به بعد تنها در یک نوبت برگزار می شود.









